Bulut Ayırma Kuralları

Tanım

Bulut ayırma kuralları, VFR (Visual Flight Rules) operasyonları sırasında bir hava aracı ile bulutlar arasındaki asgari gerekli mesafeleri tanımlar. Bu kurallar, aletlere başvurmadan uçan bir pilotun araziyi, diğer hava araçlarını ve hava tehlikelerini önlemek için yeterli görüş ve mesafeyi korumasını sağlar.

Amaç

VFR uçaklarının istemeden IMC (Instrument Meteorological Conditions) içine girmesini önlemek
Her zaman see-and-avoid uygulanabilir durumda kalmasını sağlamak
VFR işletme asgari değerlerine yasal uyumu sürdürmek
Karışık hava sahasında VFR ve IFR trafiği arasındaki ayırmayı korumak

Bulut Ayırmanın Temel Bileşenleri

VFR altında genellikle üç temel gereklilik vardır:

Asgari görüş (yatay)
Bulutlardan asgari mesafe (dikey ve yatay)
Yerle veya ufukla görsel temas (bazı durumlarda)

Belirli değerler şunlara bağlıdır:

Hava sahası sınıfı
İrtifa
Hava sahası türü (kontrollü vs kontrolsüz)
Uçuşun kontrollü hava sahası içinde mi dışında mı olduğu

Standart ICAO Bulut Ayırma Asgari Değerleri (AMSL 3000 ft üstü veya AGL 1000 ft üstü)

Hava sahası	Görüş	Buluttan yatay	Buluttan dikey
Sınıflar C, D, E, F, G (AMSL 3000 ft üstü veya AGL 1000 ft üstü)	5 km	1500 m	1000 ft

Class B içinde (VFR'a izin verildiğinde):

Görüş: 5 km
Buluttan uzak ve yüzey görünür durumda

AMSL 3000 ft / AGL 1000 ft altı (Sınıf F & G)

Bazı ülkelerde (EASA üyesi devletler dahil), kontrolsüz hava sahasında bu eşiklerin altında azaltılmış VFR asgari değerlerine izin verilir, örneğin:

Görüş: 5 km (veya ≤140 kt hava araçları için 1.5 km)
Bulut açıklığı: Buluttan uzak ve yüzey görünür durumda

Bu izinler genellikle “VFR Special Rules” olarak adlandırılır ve ulusal düzenlemelere bağlıdır.

Special VFR (SVFR)

Kontrol bölgeleri (CTR) içinde, VFR uçuşlarına daha düşük asgari değerlerle izin verilebilir
ATC'den açık SVFR izni gerektirir
Tipik asgari değerler: 1500 m görüş (helikopterler için 800 m), buluttan uzak, yüzey görünür durumda
Genellikle marjinal hava koşullarında VFR kalkışları için kullanılır

FL100 (10,000 ft) ve üzerindeki uçuş

Bazı FIR'larda daha yüksek görüş gereklidir:
Görüş: 8 km
Bulut ayırma aynı kalır

Bu değerler, yüksek irtifada artan hız ve yaklaşma oranlarını telafi etmeye yardımcı olur.

Temel Phraseology Örnekleri

“Unable VFR due to cloud separation minima”
“Request Special VFR for departure from control zone”
“Maintaining visual separation, clear of cloud”

VFR Pilotları için İpuçları

✅ Tahmin edilen hava durumunu ve gerçek koşulları her zaman karşılaştırın
✅ Bulut asgari değerlerinin değiştiği hava sahası sınırlarının farkında olun
✅ IFR için izinli ve yetkili olmadıkça asla buluta girmeyin