Pist
Tanım
Bir pist, hava araçlarının kalkış ve inişi için hazırlanmış, havaalanı içinde belirlenmiş dikdörtgen bir yüzeydir. Pistler genellikle kaplamalıdır (asfalt veya beton), ancak daha küçük ya da ticari olmayan meydanlarda çim, çakıl veya başka malzemeler de olabilir.
26
08
Apron
Pistler, tüm görüş koşullarında güvenli işletmeyi sağlamak için uluslararası standartlara göre işaretlenir, numaralandırılır ve aydınlatılır.
Pist Numaralandırması
- Pistler, manyetik yönlerine göre, en yakın 10 dereceye yuvarlanarak numaralandırılır
- Numara her zaman iki hanelidir (ör. 09 = 90°, 27 = 270°)
- Her iki yönde kullanılan tek bir pistin karşılıklı numaraları olur (ör. pist 09/27)
- Paralel pistleri olan meydanlarda harfler eklenir: L (left), C (center), R (right)
- Example: Runway 26L / 08R
Örnek:
- 275° manyetik başa hizalanmış bir pist, Runway 28 olarak adlandırılır.
- Ters yön (095°) Runway 10 olur.
Pist Uzunluğu ve Genişliği
Pistler, havalimanının amacına göre boyut olarak değişir:
| Havalimanı Türü | Tipik Uzunluk |
|---|---|
| Uluslararası merkez | 2500-4000 meters |
| Bölgesel havalimanı | 1200-2500 meters |
| Küçük GA meydanı | 600-1000 meters |
| Çim pist | 200-600 meters |
Genişlikler, hava aracının boyutuna ve kategorisine bağlı olarak 18 ile 60 meters arasında değişir.
Pist Bileşenleri ve İşaretlemeleri
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Threshold | Kullanılabilir pistin başlangıcı, şeritlerle işaretlenmiş |
| Runway Designator | Yönü gösteren büyük beyaz numaralar |
| Centerline | Orta çizgide kesik beyaz çizgi |
| Touchdown Zone | İniş hedef noktası için dikdörtgen çubuklarla işaretlenmiş |
| Side Stripes | Pist kenarını işaretleyen beyaz çizgiler |
| Displaced Threshold | Taksi/kalkış için kullanılabilir, ancak iniş için kullanılamaz; oklarla işaretlenmiş |
| Stopway | Pist sonunun ötesindeki alan, normal kullanım için değildir, yalnızca acil durumlar içindir |
Pist Aydınlatması (gece veya düşük görüşte)
| Işık Türü | İşlev |
|---|---|
| Edge Lights | Pistin yanlarını belirleyen beyaz ışıklar |
| Threshold Lights | Başlangıçta yeşil; diğer uçta kırmızı |
| Centerline Lights | Hassasiyet pistlerinde beyaz (veya sona yakın kırmızı/beyaz) |
| Runway End Identifier Lights (REILs) | Pist başlangıcını işaretleyen yanıp sönen beyaz ışıklar |
| Touchdown Zone Lights (TDZLs) | CAT II/III pistlerde iniş bölgesini gösteren beyaz ışıklar |
Pist Kullanımı ve Tahsisleri
Pist kullanımı şu unsurlara göre belirlenir:
- Rüzgar yönü: hava araçları genellikle rüzgara karşı kalkar ve iner
- Trafik akışı ve ayırma
- Gürültü azaltma prosedürleri
- ATC sıralaması
“Runway in use” genellikle ATIS'te duyurulur ve Tower tarafından atanır.
Fraseoloji Örnekleri
- “Cleared for takeoff runway 08”
- “Cleared to land runway 27”
- “Line up and wait runway 09”
- “Cross runway 16, report vacated”
