Tehlike ve Acil Durum İletişimleri (Mayday, Pan Pan)
Tanım
Tehlike ve acil durum iletişimleri, bir uçağın ciddi tehlike altında olduğunu (tehlike) ya da güvenlikle ilgili bir sorunla karşı karşıya bulunduğunu (acil durum) belirtmek için havacılıkta kullanılan standartlaştırılmış telsiz telefon prosedürleridir. Bu çağrılar, hava trafik hizmetlerini ve diğer uçakları uygun şekilde yanıt vermeleri için uyarır.
Acil Çağrı Türleri
| Tür | Çağrı Kelimesi | Anlamı |
|---|---|---|
| Tehlike | MAYDAY | Çok büyük ve yakın tehlike, derhal yardım gerekir |
| Acil durum | PAN PAN | Acil durum, ancak uçak veya kişiler için hemen tehlike yok |
1. MAYDAY - Tehlike Çağrısı
Uçağın veya içindekilerin aşağıdaki gibi ciddi ve yakın tehlike altında olduğu durumlarda kullanılır:
- Motor arızası
- Havada çarpışma veya kontrol kaybı
- Uçakta yangın
- Suya iniş veya mecburi iniş
- Uçuş güvenliğini hemen etkileyen tıbbi acil durum
Kalip ifade (ilk çağrı):
MAYDAY MAYDAY MAYDAY [Callsign] [Position] [Nature of emergency] [Intention] [Additional information]
Örnek:
MAYDAY MAYDAY MAYDAY D-EABC Over Gmunden lake, 3000 feet Engine failure Gliding to emergency landing near shoreline Two persons on board
2. PAN PAN - Acil Durum Çağrısı
Bir uçağın, yardım gerektiren bir güvenlik sorunu olduğu, ancak hemen tehlike bulunmadığı durumlarda kullanılır. Örnekler:
- Hafif teknik arıza
- Navigasyon arızası
- Azalmış ama güvenli uçuş durumu
- Güvenliği etkilemeyen uçaktaki hastalık
- Henüz kritik olmayan yakıt endişeleri
PAN PAN PAN PAN PAN PAN [Callsign] [Position] [Issue and request]
PAN PAN PAN PAN PAN PAN OE-XYZ Over Korneuburg at 2500 feet Loss of VOR navigation Request vectors to VFR route to LOAV
ATC'nin Acil Durumlara Yanıtı
Bir tehlike veya acil durum çağrısı alındığında, ATC:
- Acil durumu teyit eder
- Öncelikli işlem uygular ve mümkün olan tüm yardımı sağlar
- Gerekirse ilgili acil durum ve kurtarma hizmetlerini bilgilendirir
- Gerekirse çevredeki hava sahasını temizler
ATC'den kalıp ifade:
Acil Durum İptali
Durum iyileşirse, pilot acil durumu iptal etmelidir:
“D-EABC, cancel Mayday. Engine restarted. Continuing to LOLO.” “OE-XYZ, cancel Pan Pan. Situation resolved.”
ATC buna göre yanıt verir ve standart operasyonlara geri döner.
Yanlış kullanım ve sonuçları
- ❌ Uygun olmadıkça asla MAYDAY veya PAN PAN kullanmayın
- ❌ Yanlış veya dikkatsiz kullanım soruşturma ve cezalara yol açabilir
- ✅ İfadelerde ve iletimde yetkin kalmak için simülatörlerde (örn. LearnATC) pratik yapın
Diğer İlgili Kodlar
- Squawk 7700 → Genel acil durum (radar dönüşünü otomatik olarak işaretler)
- Squawk 7600 → Telsiz arızası
- Squawk 7500 → Korsanlık (radyo üzerinden söylenmez)
- Mayday Relay → Başka bir uçağın acil durumunu, onlar yayın yapamadığında aktarmak için kullanılır
