Müsaadeler
Tanım
Bir müsaade, Hava Trafik Kontrolü (ATC) tarafından verilen, bir uçağın kontrollü hava sahasında belirli koşullar altında ilerlemesine yetki veren resmi bir talimattır. Müsaade almak, pilotun talimat verildiği şekilde operasyon yapmasına izin verildiği anlamına gelir, ancak ayrım açıkça sağlanmadıkça (ör. IFR altında) pilotu çarpışmayı önleme sorumluluğundan muaf tutmaz.
Müsaade türleri
| Tür | Açıklama | Örnek İfade Şekli |
|---|---|---|
| Start-up Clearance | Motorları çalıştırma yetkisi (büyük havalimanlarında) | “Start-up approved for OE-ABC” |
| Taxi Clearance | Pist veya park pozisyonuna yer hareketi talimatları | “Taxi to holding point runway 27 via Alpha and Bravo” |
| Takeoff Clearance | Bir pistten kalkış yapma yetkisi | “Runway 27, cleared for takeoff” |
| Landing Clearance | İniş izni | “Runway 08, cleared to land” |
| Enroute Clearance (IFR) | IFR uçuşları için tam rota ve seviye yetkisi | “Cleared to Salzburg via WPT1, climb FL90” |
| Approach Clearance | Bir aletli veya görerek yaklaşmayı başlatma yetkisi | “Cleared ILS approach runway 16” |
| Crossing Clearance | Bir pisti, taksi yolunu veya hava sahası sektörünü geçme izni | “Cross runway 34, report vacated” |
| Level or Climb/Descent Clearance | İrtifa veya uçuş seviyesini değiştirme talimatı | “Climb FL100” / “Descend 4000 ft QNH 1015” |
İfade Kalıpları
Müsaadeler, açıklık ve yasal geçerlilik için ICAO ifade kalıplarına uygun olmalıdır. Temel fiiller şunlardır:
- “Cleared” → Belirli bir prosedürü uygulama yetkisi
- “Taxi” → Yerde hareket
- “Hold short” → Belirtilen alana girmeyin veya üzerinden geçmeyin
- “Line up” → Piste girin ve pozisyonu koruyun
- “Contact” → Frekansı değiştirin
- “Report” → Koşul yerine getirildiğinde belirli bilgi verin
Geri okuma gerekliliği
Tüm ATC müsaadeleri, doğru anlaşıldığını doğrulamak için pilot tarafından aynen geri okunmalıdır. Kontrolörler, geri okumadaki hataları düzeltecektir.
Örnek:
ATC: “OE-CVC, cleared to land runway 08, wind 090 degrees 6 knots”
Pilot: “Cleared to land runway 08, OE-CVC”
Şartlı müsaadeler
Bir müsaadenin belirli bir koşulun yerine getirilmesine bağlı olduğu durumlarda kullanılır:
- “Behind landing Cessna on final, line up and wait runway 27”
- “After the crossing vehicle, taxi to holding point runway 22”
Önemli: Müsaade uygulanmadan önce koşul yerine getirilmiş olmalıdır.
