Altimetre Ayarları (QNH, QFE, STD ve Flight Level'lar)

Genel Bakış

Pilotlar, uçağın irtifasını ölçmek için altimetre kullanır. Ancak altimetreler barometrik basınca dayanır ve bu basınç hava koşullarına göre değişir. Tutarlı ve güvenli irtifa okumaları sağlamak için pilotlar altimetrelerini QNH, QFE veya Standart Basınç (STD/1013 hPa) gibi belirli basınç ayarlarıyla ayarlar. Ayara bağlı olarak altimetre farklı referans yüksekliklerini gösterir.

QNH - Deniz seviyesindeki basınç (MSL referansı)

  • Altimetreyi ortalama deniz seviyesinin (AMSL) üzerindeki irtifayı gösterecek şekilde ayarlar.
  • Yerde ayarlandığında, altimetre havaalanı rakımını gösterir.
  • Kalkışta, seyir esnasında (transition altitude altı) ve yaklaşmada kullanılır.
  • ATIS veya ATC tarafından hPa (hektopaskal) olarak verilir (ör. “QNH 1018”).

Phraseology example:
"QNH one zero one eight, set and crosscheck."

QFE - Meydan rakımındaki basınç (yer referansı)

  • Altimetreyi meydan rakımının üzerindeki yüksekliği gösterecek şekilde ayarlar.
  • Yerde ayarlandığında, altimetre sıfır okur.
  • Genellikle askeri ve planör operasyonlarında kullanılır, ancak genel havacılıkta nadiren kullanılır.
  • Seyir navigasyonunda veya uluslararası prosedürlerde kullanılmaz.

Phraseology example:
"QFE one zero zero five, indicating zero on the ground."

Standart Basınç (STD) - Flight Level referansı

  • 1013.25 hPa (29.92 inHg) evrensel standart olarak kullanılır.
  • Geçiş irtifasının üzerindeki ayırma için tüm uçakları ortak bir basınç seviyesine ayarlar.
  • İrtifalar Flight Level (FL) olarak ifade edilir, ör. FL100 = standart basınçta 10,000 ft.
  • Üst hava sahasında tüm uçakların bölgesel hava durumundan bağımsız olarak tutarlı dikey ayırmayı sürdürmesine yardımcı olur.

Phraseology example:
"Climb to flight level eight zero."

Flight Levels (FL)

  • Standart basınca dayalı irtifalar FLxxx olarak ifade edilir (ör. FL60 = 6,000 ft).
  • QNH'den STD'ye geçiş, ülkeye göre değişen transition altitude'da gerçekleşir (çoğunlukla 5,000 ft veya 10,000 ft).
  • Transition level üzerinden alçalırken pilotlar altimetreyi tekrar QNH'ye ayarlar.

Conversion example:
If QNH is 1013 hPa, FL050 ≈ 5,000 ft
If QNH is lower (e.g., 990), FL050 may indicate ~4,700 ft AMSL

Transition Altitude ile Transition Level

  • Transition altitude: The altitude where you switch from QNH to STD (climbing).
  • Transition level: The lowest usable flight level, where you switch from STD to QNH (descending).

Aralarındaki boşluk transition layer'dır ve yükselen ve alçalan trafik arasında ayırma sağlar.

Özet

Setting Altimeter shows... Used when Reference
QNH Altitude above MSL Takeoff, enroute (low), landing Sea level
QFE Height above airfield Ground ops, some gliding Field elevation
STD Flight level Enroute (high alt), above transition altitude 1013.25 hPa

Önemli

Yanlış ayarlar irtifa sapmalarına, ayırma kaybına ve hava sahası ihlallerine yol açabilir. ATC tarafından izin verildiğinde veya standart prosedürlerin bir parçası olarak altimetre ayarlarını güncellemek ve crosscheck etmek önemlidir.